Two Antique hats

Cotton hats Cotton hats Cotton hats
 
Cotton hats Cotton hats Cotton hats
 
Cotton hats Cotton hats Cotton hats
 
Cotton hats Cotton hats  
Klik op afbeelding voor vergroting – Click to enlarge images

Voor mij liggen twee schattige katoenen gebreide babymutsjes. De eerste kocht ik jaren geleden in Utrecht, de tweede afgelopen weekend in een antiekwinkeltje in Amsterdam. Ze zijn zo klein dat er amper een sinaasappel in past, maar waarschijnlijk zijn ze wel gebruikt voor het warm houden van babyhoofdjes. Door heet en grondig wassen zijn ze mogelijk een slagje gekrompen. Je kan aan het model en aan de twee kwastjes zien dat ze het jongensmutsjes zijn. De mutsjes voor meisjes hadden de ster op het achterhoofd, model Holly Hobby, zeg maar.

In front of me there are two lovely cotton knitted baby hats. The first I bought years ago in Utrecht, the second last weekend in an antique shop in Amsterdam. They are so tiny that they hardly fit an orange, but probably they were used to keep baby heads warm. By washing them hot and thoroughly they have maybe shrunk a little. The model and the two tassles on each one of them make them boys hats. The hats for girls had the star on the back of the head. Model Holly Hobby, so to say.

Van Lia kreeg ik naast een enorme stapel Handwerken zonder Grenzen een prachtig boekje van A. Teunisse en A.M. van der Velden. De titel is Het Breien, De Vrouwelijke Handwerken voor School en Huis en het dateert uit 1898, maar dat is alweer de vijfde en verbeterde druk. De eerste druk kwam uit in 1886. Het is geschreven voor onderwijzeressen, zodat ze via zelfstudie de handwerkkunsten door kunnen geven aan kinderen. Opmerkelijk is dat na een minimale uitleg over opzetten en afkanten op pagina 14 al meteen met kousen breien wordt begonnen. Blijkbaar vond men dat destijds zo belangrijk dat daarmee met de deur in huis vielen niet gek was. Je ziet dat in vrijwel alle boekjes uit die periode.

Lia gave me besides a huge pile of Handwerken zonder Grenzen also a book written by A. Teunisse en A.M. van der Velden. The title is Het Breien, De Vrouwelijke Handwerken voor School en Huis and it dates from 1898, but this already the fifth and improved print. The first print was published in 1886. It is written for teachers, so they could learn from the book and then teach the children. Remarkeble is the fact that after a very short explanation of casting on and off on page 14 starts with knitting stockings. Obviously they must have needed those items badly that they were so eager to learn about that subject so soon. Almost all knitting books from this period start with knitting stockings.

Cotton hats Cotton hats  
 
Cotton hats Cotton hats  
Klik op afbeelding voor vergroting – Click to enlarge images

Anthony van Dyck, één van de favoriete schilders van man Jan, schilderde rond 1630 kinderen met gebreide mutsen op de hoofdjes. De verder als kleine volwassenen aangeklede figuurtjes stonden kaarsrecht te poseren zonder er verder blijk van te geven dat ze kind waren en zich eigenlijk zouden moeten vermaken in de zandbak. De kindersterfte was hoog in de middeleeuwen en Renaissance, dus het is niet eens zeker dat deze statige kinderen zich nog wel in het land der levenden bevonden. Overleden broertjes en zusjes werden soms ter nagedachtenis er gewoon bijgeschilderd.

Anthony van Dyck, one of the favorite painters of husband Jan, painted at about 1630 children with knitted heads. The children were dresses as small adults and pose upright without showing that they were little children that should have played and got dirty. Many babies died in the middle ages and Renaissance, so it isn’t even sure that these stately children were still alive when they were painted. Passed away brothers and sisters were sometime painted too as a remembrance.

Cotton hats    
Klik op afbeelding voor vergroting – Click to enlarge images

In de Handwerken zonder Grenzen (nr 7 uit 1978) staat een patroon van een damesmuts die is ontworpen naar aanleiding van een oud jongensmutsje dat Henriëtte Tellegen van haar moeder kreeg. Zij maakte er een patroon voor een damesmuts van. Ook dat mutsje was onwaarschijnlijk klein. De verandering in de omgang met kleine kinderen weerspiegelt zich in het kleedgedrag. We breien nu kleurige en comfortabele mutsen voor de babies. Ik hoorde dat vooral de Aardbei erg populair is. Maar goed, dat heb je van mij en ik wist tot voor kort nog niet eens wat een wipkip is……

In the Handwerken zonder Grenzen (no 7 from 1978) there is a pattern of a ladies hat that is designed after an old boys hats that Henriëtte Tellegen got from her mother. She made it into a pattern for a ladies hat. This is also a very small hat. The change in raising children is reflected in the way they are dressed. We now knit colourful and comfortable hatd for babies. I heard the Aardbei is quite a hit. But well, why believe me, quite recently I learned what a wipkip is (a see-saw you find on a playground resembling a chicken)……

Cotton hats Cotton hats Cotton hats
 
Cotton hats Cotton hats Cotton hats
 
Cotton hats Cotton hats Cotton hats
Klik op afbeelding voor vergroting – Click to enlarge images

Wie meer mutsenpatronen zoekt, kan het boekje van onze breivriendin Anke en haar moeder en zus aanschaffen. Daarin vind je de daagse katoenen Gelderse mutsen. De mutsen, die duidelijk zijn afgeleid van de baby- en kindermutsen, werden ook door volwassen vrouwen gedragen. In mijn oude boekjes zien ik dat ook, oma droeg een ‘nachtmuts voor bejaarde dames’ en opa lag in bed met een ‘heerenslaapmuts’ die veel lijkt op een ingezakt jongensmutsje. Ook in de Piecework van juni-juli wordt aandacht besteed aan dit boekje waarin een stukje belangrijke breigeschiedenis is vastgelegd door deze familie die zich al jaren wijdt aan het op authentieke wijze nabreien van de Gelderse muts.

Who wants more hat patterns, can buy the book of our knitting friend Anke and her mother and sister. There you find the daily cotton Gelderse mutsen. The hats, that were obviously derived from baby- and children’s hats, were worn by adult women. In the old books we also see that, grandmother wore a ‘nachtmuts for bejaarde dames (nighthat for older ladies) and grandfather slept with his ‘heerenslaapmuts’ that looks a lot like a collapsed boys hat. Also in the Piecework June-July there is an article about this book in which an important part of history is secured by a family that so many years have devoted their time to knitting the authentic hats from Gelderland (region in the Netherlands).

Leave a Reply